21 september 2019

Steenuilen beleven opmerkelijk broedseizoen

Steenuilen begonnen dit jaar in heel Nederland vaak een week tot tien dagen later dan normaal met het leggen van hun eieren. Ook was de grootte van de legsels gemiddeld kleiner dan andere jaren. Dat heeft in een aantal gebieden geleid tot mislukte nesten, maar in andere gebieden heeft de steenuil juist een prima broedsucces gehad.

STONE (Steenuilenoverleg Nederland) meldt dat overal in Nederland de uilen dit jaar laat met de eileg begonnen, vaak een week tot tien dagen later dan normaal. De gemiddelde legselgrootte (3,5 eieren per legsel) was in de meeste regio’s aanmerkelijk kleiner dan andere jaren. Verder komen uit het hele land meldingen dat opvallend veel vaste nestplekken dit voorjaar niet bezet waren. Mogelijk hangt dat samen met grotere sterfte onder de volwassen uilen in de winter. Opmerkelijk was in ieder geval wel dat de steenuilvrouwen over het algemeen betrekkelijk licht van gewicht waren. Een aanwijzing dat de winter zijn tol heeft geëist?

Steenuil (foto Menno Hornman)

Steenuil (foto Menno Hornman)

Dat heeft in enkele regio’s tot mislukte nesten geleid. Uit Brabant bijvoorbeeld wordt melding gemaakt van weinig muizen, veel smerige nesten en daarmee samenhangend een slechtere conditie van de jongen. Dit wordt meestal veroorzaakt door een groot aandeel regenwormen op het menu, kenmerkend voor een slechte voedselsituatie (muizenschaarste). Niettemin worden uit diverse regio’s goede broedsuccessen gemeld. Ondanks de kleinere legsels vlogen er per nest relatief veel jongen uit en verkeerden ze in prima conditie. In die gebieden waren in de nesten vaak stapels muizen op voorraad.

Bron: Sovon Vogelonderzoek

Bomenwandeling op Kreyl en in De Nieuwe Hoeven

Indrukwekkende  bast

Indrukwekkende bast

Kijken naar bomen, praten en discussiëren over bomen, dat doet de bomengroep van het IVN Heeze-Leende met plezier, zo’n tien keer per jaar. Bomen in Leende, Sterksel en Heeze, bomen in Eindhoven, Geldrop en Someren, we raken er niet op uitgekeken. Van oudsher hebben mensen een bijzondere band met bomen. Ze staan met hun wortels in de aarde en reiken met hun kroon naar de hemel. Ze zijn symbolisch voor de kringloop van het leven. [Lees meer…]

Vlinders niet alleen op bloemen

Het is een vlinderrijke zomer. Ook nu zijn er nog steeds veel vlinders te zien als het een beetje warm en zonnig is. Vlinders zie je veel op bloemen, maar in de nazomer is ook fruit in trek.
Twee soorten dagvlinders zie je regelmatig drinken van rottend fruit: atalanta en gehakkelde aurelia. Ze komen af op de geur en gaan met hun roltong door de openingen in de schil van bijvoorbeeld appel, peer of pruim zodat ze de vruchtensappen kunnen opzuigen. Met name als de vruchten al wat hebben liggen gisten, zijn de vlinders er gek op. Als u deze vlindersoorten naar uw tuin wilt lokken kunt u dus het gevallen fruit laten liggen of, als u geen fruitbomen hebt, wat rottend fruit op een schaal leggen. Ook van een aantal vlinders die niet of zelden in Nederland voorkomen is deze voorkeur bekend. Als je rondom de Middellandse Zee bivakkeert is het aan te bevelen om wat rotte perzik of meloen neer te leggen: als je geluk hebt komt daar de pasja op af. Dit is een van de grootste Europese vlinders en prachtig gekleurd. Ook rouwmantels hebben deze voedselvoorkeur.

Dagvlinders op fruit: v.l.n.r. atalanta, gehakkelde aurelia en pasja (foto’s: Kars Veling)

Atalanta, gehakkelde aurelia en pasja (foto’s Kars Veling)

Niet alleen overdag lokt fruit vlinders, ook ’s avonds blijkt het fruit gebruikt te worden. Talloze nachtvlinders zijn erop te vinden, zoals huismoeder, volgeling, piramidevlinder en andere uilen. Later in het jaar zijn ook de herfstuilen er gek op. Ook op fruit dat nog aan de plant hangt kun je vlinders aantreffen. Druiven bijvoorbeeld kunnen nog tot ver in oktober vlinders aantrekken.

Bron: Vlinderstichting

Leenderbos, Groote Heide & De Plateaux als Natura 2000-gebied aangewezen

Verbinding in Natura 2000-gebied HLS Nu)

Bouw verbinding in Natura 2000-gebied (HLS Nu)

Staatssecretaris Dijksma heeft in juli voor 24 Natura 2000-gebieden de aanwijzingsbesluiten ondertekend. Natura 2000-gebieden zijn unieke natuurgebieden waar planten en dieren extra beschermd worden en de natuurlijke rijkdom wordt versterkt. Er zijn dit jaar door de staatssecretaris 87 Natura 2000-gebieden aangewezen. In totaal zijn er nu 145 van deze natuurgebieden. In Nederland komen uiteindelijk 160 Natura 2000 gebieden. [Lees meer…]

Niet alle huismoeders slapen 's nachts

Huismoeder (foto Kars Veling)

Huismoeder (foto Kars Veling)

Overdag genieten we van vlinders maar ook als het donker wordt zijn er vlinders op de bloemen te zien. Huismoeder is ’s nachts bijvoorbeeld een vaste gast op de vlinderstruik.
Ga op een warme avond om een uur of elf ’s avonds de tuin in en schijn voorzichtig met een zaklamp op bloeiende planten. Je staat verbaasd over de hoeveelheid vlinders die je er aan kunt treffen. [Lees meer…]

Strabrechtse Heide aangevreten door heidehaantje

Rijkdom aan insecten

Rijkdom aan insecten (foto HLS Nu)

Massale vraat van het heidehaantje (een kever) aan heideplanten veroorzaakt bruinkleuring van Strabrechtse Heide. Dit jaar is er daardoor veel minder paarse bloeiende heide te zien. Ruim de helft van de oudere struikheideplanten is aangetast door de 6 millimeter grote goudgele heidekever. Naar schatting gaat het om enkele tientallen hectares. [Lees meer…]

Duizenden vlinders tijdens tuinvlindertelling 2013

Dagpauwoog

Dagpauwoog, in alle tuinen

De landelijke tuinvlindertelling 2013 was een enorm succes. Er deden meer dan 6000 tuinen mee en daarin werden meer dan 160.000 vlinders geteld. Duidelijke winnaar was de dagpauwoog, die in vrijwel alle tuinen werd gezien. Zilver was voor de gamma-uil, een dagactieve nachtvlinder die dit jaar bijzonder talrijk is in ons land. Op de derde plaats kwam het klein koolwitje.

Vooral in de drie noordelijke provincies en in Zeeland werden veel vlinders gezien (gemiddeld meer dan 35 per tuin). De minste vlinders zijn gemeld uit Noord- en Zuid-Holland en Utrecht, maar dat komt ten dele omdat juist daar de gamma-uil wat minder talrijk was.

Hoeveel vlinders?
Het was mooi weer, en dat zorgde voor veel vlinders. En hoe groter de tuin, hoe meer vlinders er geteld werden. Op het platteland komen meer vlinders in de tuin voor dan in het stadcentrum, bleek uit de telling. Dat was geen verrassing. Toch werden in een heel klein stadstuintje gemiddeld nog 16 vlinders geteld van vijf soorten, zeker als er een buddleia (vlinderstruik) stond.

‘Nomale’ waarden?
Gaat het nu goed met de vlinders? In 2013 viel alles op zijn plek: een koel voorjaar zorgde voor voldoende eten voor de rupsen, en toen de vlinders wilden gaan vliegen werd het zomer en warm. Genieten voor iedereen die van vlinders houdt. Het Landelijk Meetnet Vlinders laat ook zien dat dit een van de beste vlinderzomers is van deze eeuw.

Maar in twintig jaar geleden zou dit een heel gewone vlinderzomer geweest zijn: in de jaren negentig waren er al zes zomers met meer vlinders. De vlinderstand gaat dus achteruit en we zien steeds minder vlinders. Het goede nieuws is dat we deze zomer even terugveren naar wat we vroeger ‘normale waarden’ genoemd zouden hebben.

Bron: De Vlinderstichting

Groen en Doen 2013: financiële stimulans voor vrijwilligers natuur- en landschapsbeheer

Janskapel Leenderstrijp

Janskapel Leenderstrijp

Groene vrijwilligers kunnen vanaf 15 augustus weer meedoen met de Groen en Doen prijsvraag en subsidies aanvragen. Het ministerie van Economische Zaken (EZ) heeft in haar begroting van 2013 opnieuw 2 miljoen euro beschikbaar gemaakt voor vrijwilligersactiviteiten op het gebied van natuur- en landschapsbeheer in Nederland. Met deze actie onderstreept staatssecretaris Dijksma haar voornemen om natuur een plek te geven midden in de samenleving: een kernpunt van de natuurvisie die ze begin 2014 uitbrengt. [Lees meer…]

Hoeveel kleine vossen telt u in de tuin?

Kleine vos

Kleine vos meest getelde tuinvlinder

Op 2, 3 en 4 augustus 2013 organiseert De Vlinderstichting voor de vijfde maal de landelijke tuinvlindertelling. In dit weekend zal overal in Nederland gespeurd worden naar vlinders in de tuin. Zal de kleine vos weer het meest worden gezien? [Lees meer…]

Veel meldingen van vleermuizen in slaapkamers

gfragq

Grootoorvleermuis (foto Wesley Overman)

Elk jaar zijn er in de zomerperiode meldingen van vleermuizen in slaap- en woonkamers. Dit komt deels doordat de jongen zijn uitgevlogen, die niet altijd de ingang van hun woonplek (bijvoorbeeld in de spouw) even goed kunnen vinden. En in deze tijden van warm weer staan veel ramen open. Zo komen deze dieren terecht in bijvoorbeeld de slaap- of woonkamer. Maar ook volwassen dieren kunnen binnenkomen, zoals wanneer zij een koeler stukje in de spouw zoeken en zo via een kier in bijvoorbeeld het plafond in de woonruimtes terecht komen.

Voor sommige mensen is het gefladder van de vleermuizen beangstigend, hoewel dit niet nodig is. De vleermuizen zullen zelf altijd proberen om mensen te ontwijken, wat ze met hun echolocatie en ogen ook goed kunnen. Maar het is natuurlijk wel begrijpelijk dat mensen de vleermuizen uit hun slaapkamer weg willen hebben. Ook voor de vleermuizen is dat natuurlijk het beste.
Probeer de vleermuizen niet te vangen, de kans is groot dat ze daarbij gewond raken. Vleermuizen zijn kwetsbare dieren. Wat kun je wel doen? Doe het licht uit en open alle ramen en deuren. Wacht daarna rustig af. Meestal zullen de vleermuizen dan zelf de ruimte verlaten.
Gaan de vleermuizen niet vanzelf weg? Neem dan contact op met een van de vrijwilligers die gewend zijn om met vleermuizen om te gaan.
Bron: Zoogdiervereniging